Marka tescili nedir, ne kadar sürer? Başvuru adımları ve maliyet

Marka tescili nedir?

Marka tescili, bir işaretin belirli mal ve hizmetler için size ait olduğunun Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından kayda alınmasıdır. Dayanağı 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’dur. Tescil edilen işaret kelime, logo, harf, sayı, şekil, renk kombinasyonu, hatta ses olabilir; yeter ki bir işletmenin mallarını veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etsin.

Tescilin size verdiği hak nettir: aynı veya karıştırılacak kadar benzer bir işaretin, tescil ettirdiğiniz sınıflarda başkaları tarafından kullanılmasını engelleyebilirsiniz. Tescilli olmayan bir markada bu hakkı ispatlamak çok daha zor ve pahalıdır.

Alan adım var, marka tesciline gerek var mı?

Evet. Alan adı tescili size yalnızca o adresi kullanma hakkı verir, marka hakkı doğurmaz. Başka bir firma aynı ibareyi sizden önce marka olarak tescil ettirirse, sizin alan adınızdaki kullanımınıza itiraz edebilir ve alan adının devrini isteyebilir.

Bu yüzden sağlıklı sıra şudur: marka adını belirleyin, alan adının boş olduğunu kontrol edin, alan adını hemen alın ve aynı hafta marka başvurusunu yapın. .com.tr alan adları artık belge istemediği için marka başvurunuz sonuçlanmadan da alınabiliyor.

Başvurudan önce: marka sorgulama ve sınıf seçimi

Başvurunun en kritik adımı başvurudan öncekidir. TÜRKPATENT’in çevrimiçi marka araştırma aracında markanızın aynısı ve benzerleri aranmalıdır. Harf farkıyla, okunuşu aynı olan veya aynı anlamı taşıyan tescilli bir marka varsa başvuru ret veya itirazla sonuçlanabilir; ödenen resmî ücretler de iade edilmez.

İkinci adım sınıf seçimidir. Başvurular uluslararası Nicé sınıflandırmasına göre yapılır: 1–34 arası sınıflar malları, 35–45 arası sınıflar hizmetleri kapsar. Koruma yalnızca seçtiğiniz sınıflarda geçerlidir. Örneğin bir yazılım firması 9. sınıf (yazılım) ve 42. sınıfı (yazılım hizmetleri) seçer; e-ticaret yapıyorsa 35. sınıfı da ekler.

Tanımlayıcı veya jenerik ifadeler (“En İyi Hosting”, “Ucuz Kargo” gibi) tek başına tescil edilemez. Ayırt edici bir kelime veya logo ile birlikte başvurmak gerekir.

Başvuru nasıl yapılır?

Başvuru, TÜRKPATENT’in elektronik başvuru sistemi EPATS üzerinden e-Devlet şifresi veya e-imza ile yapılır. Formda başvuru sahibinin bilgileri, markanın örneği (logo varsa görsel dosyası) ve sınıflara göre mal/hizmet listesi girilir; başvuru ve sınıf ücretleri ödendiğinde başvuru tarihi kesinleşir.

Başvuru tarihi önemlidir: tescil gerçekleştiğinde koruma bu tarihten itibaren başlar ve sizden sonra yapılan benzer başvurulara karşı önceliğiniz olur. Başvuruyu kendiniz yapabileceğiniz gibi bir marka vekili veya danışmanlık firması aracılığıyla da yaptırabilirsiniz.

Marka tescili ne kadar sürer?

Süreç dört aşamadan geçer: şekli inceleme (evrak ve ücret kontrolü), esas inceleme (markanın tescil edilebilirliği ve önceki markalarla benzerliği), Resmî Marka Bülteni’nde yayın ve ardından iki aylık itiraz süresi. İtiraz gelmezse tescil ücreti ödenir ve belge düzenlenir.

İtiraz olmayan bir başvuru bu adımları genellikle 8–12 ay içinde tamamlar. Yayına itiraz gelirse veya kurum ret kararı verip siz buna itiraz ederseniz süre bir buçuk – iki yıla uzayabilir. Bu bekleme sırasında markanızı kullanmaya devam edebilirsiniz.

Tescil edilen marka başvuru tarihinden itibaren 10 yıl korunur ve 10’ar yıllık dönemlerle süresiz yenilenebilir. Yenileme, koruma süresinin bittiği tarihten önceki altı ay içinde yapılır; kaçırılırsa ek ücretle sonraki altı ay içinde de yapılabilir.

Marka tescili maliyeti nelerden oluşur?

Maliyet iki kalemdir. Birincisi TÜRKPATENT resmî ücretleri: başvuru ücreti, her ek sınıf için sınıf ücreti ve süreç sonunda tescil belge ücreti. Bu tutarlar her yıl yeniden belirlendiği için başvuru öncesinde kurumun güncel ücret tarifesine bakılmalıdır.

İkincisi, başvuruyu bir danışmana yaptırıyorsanız hizmet bedelidir: ön araştırma, sınıf belirleme, başvurunun hazırlanması ve itiraz süreçlerinin takibi. Hostal’ın marka tescili paketlerinde ön araştırma, sınıf danışmanlığı, başvuru ve süreç takibi dahildir; tek sınıf ₺9.800’den başlar, resmî harçlar ayrıca ödenir.

Sınıf sayısı maliyeti en çok etkileyen kalemdir. Bugün yapmadığınız işler için sınıf eklemek yerine yalnız fiilen kullanacağınız alanları seçin; ileride yeni bir sınıf için ayrı başvuru yapabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Araştırma yapmadan başvurmak: Benzer bir markaya takılan başvuruda resmî ücretler geri alınmaz. Eksik sınıf seçmek: Koruma seçilmeyen sınıfa uzanmaz; rakip aynı adı başka bir sınıfta tescil ettirebilir. Logo ve kelimeyi karıştırmak: Yalnızca logolu hâli tescil ettirilen bir markada kelimenin tek başına korunması daha zayıftır; bütçe varsa kelime markası ayrıca başvurulmalıdır.

Tescilden sonra kullanmamak: Tescil tarihinden itibaren beş yıl boyunca haklı bir sebep olmadan kullanılmayan marka, üçüncü kişilerin talebiyle iptal edilebilir. Yenilemeyi unutmak: On yılın sonunda süre kaçarsa marka korumasız kalır.

Başvurudan önce markanızın durumunu öğrenmek isterseniz ücretsiz ön araştırma talep edebilirsiniz; marka adınızla aynı alan adının boşta olup olmadığını da whois sorgulama ile hemen kontrol edebilirsiniz.